گزارش درمانگاهی درمان شکستگی مورب بلند استخوان ران در یک قلاده میمون رزوس

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده علوم تخصصی دامپزشکی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران.

3 دانشجوی دوره دکترای تخصصی جراحی، گروه علوم درمانگاهی، دانشکده علوم تخصصی دامپزشکی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده

   یک قلاده میمون هفت­ماهه از نژاد رزوس، به وزن 800/1 کیلوگرم با علایم درد در ناحیه ران پای راست، عدم توانایی حرکت و لنگش به کلینیک خصوصی حیوانات کوچک ارجاع داده ­شد. پس از اخذ تاریخچه، در معاینات بالینی وجود ضربه و تروما در ناحیه ران پای راست مشخص گردید. بررسی تصویربرداری در دو نمای جانبی و قدامی-خلفی، شکستگی مورب بلند بدنه استخوان ران سمت راست تشخیص داده شد. درمان جراحی به روش استفاده از پین­ داخل مدولاری به‌همراه سیم­ ارتوپدی بر اساس تصویربرداری تشخیصی و یافته­های بالینی انجام گردید. شکستگی بدنه استخوان ران از معمول­ترین شکستگی­های استخوانی بوده و درمان جراحی به روش استفاده از پین­های داخل مدولاری به همراه سیم­های ارتوپدی از روش­های درمانی در این نوع شکستگی­ها می­باشد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Treatment of long oblique femoral fracture in a Rhesus macaque monkey

نویسندگان [English]

  • hamidreza fattahian 1
  • hamid mohiedin 2
  • rouzbeh moridpour 3
  • fereshte Khomejani Farahani 3
  • mahya Jazini Dorche 3
  • soude Ansari 3
چکیده [English]

   A seven months old Rhesus macaque monkey weighing 1.800 kg was referred to a private small animal clinic with pain and non-weight bearing lameness of right leg. Anamnesis and clinical examination revealed the presence of trauma in right femoral region. In radiologic evaluation using Medio lateral and ventrodorsal views, femoral long oblique fracture was diagnosed. Based on clinical examination and diagnostic imaging findings, surgical treatment was suggested. Femoral shaft fracture is a common type of fracture and internal fixation with intramedullary pins and cerclage wire are performed in these type of fractures.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Femur
  • Long oblique fracture
  • Rhesus macaque Monkey

مقدمه

   شکستگی استخوان ران در حیوانات معمولاً به دلیل ضربه وارده ناشی از سقوط از ارتفاع، شلیک گلوله و تصادف با وسیله نقلیه ایجاد می­شود (Johnson, 2007; Jarrell, 2011). برخی مواقع شکستگی­های استخوان ران بدون سابقه ضربه و به دلیل ثانویه بر اثر تومورهای متاستاتیک در بیماران ایجاد می­گردد (Johnson, 2007). پریمات­ها به دلیل نحوه زندگی و درخت­رو بودن آنها، بیشتر دچار شکستگی­های استخوانی ناشی از افتادن می­گردند که از معمول­ترین آنها، شکستگی­ها در ناحیه اندام تحتانی و خصوصاً استخوان ران می­باشند (Jarrell, 2011). پیش­آگهی و انتخاب نوع تثبیت استخوانی به شکل و نوع شکستگی استخوان مرتبط است. روش­هایی همچون پین­های داخل مدولا استخوان به همراه سیم­های استخوانی، پین داخل مدولا همراه با تثبیت خارجی استخوان، تثبیت خارجی استخوان به تنهایی و پلیت­های استخوانی به منظور ترمیم شکستگی بدنه استخوان ران استفاده می­گردد (Johnson, 2007). تثبیت شکستگی با استفاده از پین و سیم ارتوپدی در شکستگی­های مورب بلند بدنه استخوان ران یکی از روش­های معمول می­باشد (Harasen, 2003). گزارش حاضر درمان شکستگی مورب بدنه استخوان ران ناشی از ضربه بوده و اهمیت آن درمان جراحی به روش تثبیت داخلی پین داخل مدولا به همراه سیم ارتوپدی در گونه حیوانی میمون به دلیل وزن­گیری بیشتر بر روی دوپا می­باشد.

 

شرح درمانگاهی

   یک قلاده میمون هفت­ماهه، نژاد رزوس (Rhesus macaque) با وزن 800/1 کیلوگرم با علائم درد در ناحیه ران پای راست، عدم توانایی در حرکت و لنگش به کلینیک حیوانات کوچک ارجاع داده ­شد.

پس از معاینات بالینی و اخذ تاریخچه، شکستگی پای راست بیمار در اثر ضربه و تروما تأیید شد. تصویربرداری در دو نمای میانی-جانبی و قدامی-خلفی، شکستگی مورب بدنه استخوان ران سمت راست را نشان داد (شکل­ 1). درمان جراحی تثبیت داخلی استخوان با پین داخل مدولاری و سیم ارتوپدی بر اساس تصویربرداری تشخیصی و یافته­های بالینی توصیه گردید.

 

 

 

 

شکل 1 شکستگی مورب بلند استخوان ران پای راست،  نمای میانی-جانبی

 

 

 

 

  

 

   پس از تایید بیماری و موافقت صاحب بیمار اقدام به انجام جراحی شد. بیمار به مدت 12ساعت از مصرف غذا و 6 ساعت از نوشیدن آب منع گردید. پس از برقراری مسیر وریدی، پیش­بیهوشی از طریق تزریق داخل عضلانی ترکیب داروی مدتومیدین (لابراتوار سیوا، سو-اسپانیا) با دز 1/0 میکرو­گرم به­ازای هر کیلوگرم وزن بدن و کتامین هیدروکلراید (آلفاسان، وردن-هلند) با دز 7 میلی­گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن القاء شد. سپس بیهوشی با تزریق داخل وریدی ترکیب داروی کتامین هیدروکلراید با دز 7 میلی­گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن و دیازپام (کاسپین تمین فارماسپتیکال، رشت-ایران) با دز 27/0 میلی­گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن برقرار گردید. بیهوشی با مقادیر مذکور و فواصل 10 دقیقه­ای ادامه یافت. محلول رینگر لاکتات به­میزان 20 میلی­لیتر به ازای هر کیلوگرم وزن بدن به ازای هر ساعت تجویز گردید. سفازولین (داروسازی جابرن حیان، تهران-ایران) با دز 22 میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن به عنوان آنتی‌بیوتیک پروفیلاکتیک نیز تجویز شد. پس از آماده‌سازی موضع جراحی، بیمار در وضعیت جانبی چپ حالت­گماری گردید. برش پوست در لبه­ قدامی جانبی بدنه استخوان ران ایجاد شد. بافت­های زیرجلدی و عضلات موضع جراحی به روش کندکاری کنار زده شد. پس از انجام رهیافت، شکستگی با پین ارتوپدی شماره 3 به همراه سیم تثبیت گردید. سپس ماهیچه­ها، زیر­جلد و پوست با الگوی معمول بخیه گردیدند (شکل­های 2 تا 6). بیمار به مدت 3 روز تحت درمان آنتی­بیوتیکی پنی­سیلین (داروسازی جابرن حیان، تهران-ایران) با دز 20000 هزار واحد به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، عضلانی و آمیکاسین (داروپخش، تهران-ایران) با دز 25 میلی­گرم به ازای هر کیلو­گرم وزن بدن، عضلانی قرار گرفت.

 

 

 

 

شکل 2– آماده­سازی و بیهوشی بیمار

 

شکل 3- شکستگی مورب بلند استخوان ران پای راست

 

شکل 4- اصلاح شکستگی مورب بلند استخوان ران با روش پین و سیم ارتوپدی

 

 

 

 

 

 

 

 

شکل 5- رادیوگرافی متعاقب تثبیت داخلی شکستگی، نمای جانبی– میانی

 

 

 

 

 

 

 

شکل 6- رادیوگراف تثبیت داخلی شکستگی استخوان، نمای قدامی–خلفی

 

بحث و نتیجه­گیری

   شکستگی استخوان ران از معمول­ترین آسیب­های وارده بر اندام­های حرکتی خلفی می­باشد (Simpson et al., 2003). شکستگی­های استخوان ران در سگ و گربه در اثر ضربه و تصادفات اتومبیل و شلیک گلوله رخ می­دهد. به­ندرت شکستگی­هایی با منشأ ثانویه همانند تومورهای استخوانی نیز سبب آسیب در استخوان ران می­گردد (Johnson, 2007). به دلیل نحوه زندگی و حرکت میمون­ها که عمدتاً در مکان­های مرتفع می­باشد، شکستگی استخوان­ها به دلیل افتادن می‌باشد (Jarrell, 2011). تصور بر این است که احتمال وقوع شکستگی و آسیب اندام­های حرکتی در میمون­های جوان بیشتر از میمون­های مسن­تر باشد که به دلیل ضعیف­تر بودن توده استخوانی در میمون­های جوان و همچنین سکونت بیشتر حیوانات مسن روی زمین و تمایل کمتر به رفتن به ارتفاعات و درختان می­باشد (Harasen, 2003; Simpson et al., 2003).

   پیش آگهی و درمان این نوع شکستگی­ها در حیوانات بستگی به نوع تثبیت داخلی، جثه حیوان، محل زندگی و نیز نوع شکستگی و نحوه حرکت آنها دارد (Johnson, 2007; Harasen, 2003). بررسی­های مختلف انجام­شده در بین میمون­ها و انسان، نشان داده است که بازسازی قشر استخوان میمون نسبت به انسان آهسته­تر می­باشد، هرچند که این میزان در گونه­های مختلف متفاوت است (Jarrell, 2011). به منظور ترمیم شکستگی­ها نیاز به تثبیت و بی­حرکت­سازی استخوان می­باشد. استفاده از آتل و یا گچ­گیری به عنوان تثبیت خارجی به دلیل عدم ثبات کامل خط شکستگی در برابر نیروهای استخوانی در شکستگی­های مورب بلند مناسب نمی­باشد (Johnson, 2007). از معمول­ترین درمان­ها به روش جراحی در شکستگی­های مورب بدنه استخوان ران، استفاده از پین به همراه سایر روش­های کمکی از جمله تثبیت کننده­های خارجی و یا سیم­های ارتوپدی برای خنثی­کردن نیروهای خم­کننده و چرخشی استخوان می­باشد (Johnson, 2007).

   با توجه به نوع شکستگی و گونه حیوانی، انتخاب صحیح نحوه تثبیت داخلی، خنثی نمودن نیروهای وارد بر محل شکستگی، نحوه زندگی و راه رفتن گونه حیوانی به منظور ترمیم استخوانی بسیار مهم و حیاتی می­باشد.

  • Harasen, G. (2003). Common long bone fracture in small animal practice-Part 2. Canadian Veterinary Journal, 44: 503-504.
  • Jarrell, H. (2011). Associations between Skeletal Fractures and Locomotor Behavior, Habitat Use, and Body Mass in Nonhuman Primates. Sam Stout, pp: 1-346.
  • Johnson, A.L. (2007). Management of specific fracture. Fossum Small Animal Surgery. 3rd ed., Elsevier, Mosby, pp:  1103-1113.
  • Simpson, D.J. Lewis, D.D. and Fitch, R. (2003). Fracture of Femur. Slatter Textbook of Small Animal Surgery. 3rd ed., Philadelphia: Saunders, pp: 2059-2089.